Wie kiest voor natuurbegraven, kiest voor een plek voor onbepaalde tijd. Dat is een beslissing voor generaties. Het loont daarom om verder te kijken dan de mooie folder en de wandeling door het bos. In dit artikel zetten wij op een rij waar u op let, juridisch en praktisch.

1. Is het echt een recht voor onbepaalde tijd?

De belangrijkste vraag eerst. Op een natuurbegraafplaats krijgt u in de regel een grafrecht voor onbepaalde tijd (artikel 28 Wet op de lijkbezorging). Maar niet alles wat groen is, is natuurbegraven. Sommige begraafplaatsen hebben een natuurlijk ingericht deel met een termijn van bijvoorbeeld vijftig of honderd jaar. Vraag daarom:

  • Staat in de akte "voor onbepaalde tijd", of een einddatum?
  • Kan het recht onder voorwaarden vervallen, en zo ja, wanneer?
  • Wat gebeurt er als de begraafplaats in de toekomst van eigenaar wisselt?

Weet daarbij dat "eeuwig" juridisch niet bestaat. Ook een recht voor onbepaalde tijd kan in uitzonderlijke gevallen vervallen. Lees daarover meer in Bestaat een eeuwig graf?

2. Wie staat er achter de begraafplaats?

Een natuurbegraafplaats is meestal een bijzondere begraafplaats van een stichting, een bedrijf of een particuliere eigenaar. Het gaat om tientallen jaren en langer. Vraag dus door:

  • Wie is eigenaar van de grond, en wie exploiteert de begraafplaats?
  • Hoe is vastgelegd dat de grond zijn bestemming als begraafplaats houdt?
  • Wordt een deel van de opbrengst gereserveerd voor het beheer in de toekomst?
  • Is er een natuurbeheerder bij betrokken, en welke afspraken gelden daarvoor?

Een aantal natuurbegraafplaatsen is aangesloten bij BRANA, de branchevereniging voor natuurbegraafplaatsen. BRANA werkt met een gedragscode, criteria en certificering. Dat is geen wettelijk keurmerk, maar het geeft wel houvast. Vraag een begraafplaats die niet is aangesloten, hoe zij de continuïteit en het natuurbeheer anders heeft geregeld.

3. Wat staat er in het reglement?

Het reglement bepaalt wat er mag. Lees het vóór u tekent, en let in elk geval op:

  • Markering: is een boomschijf of zwerfkei toegestaan, en wordt de plek op een kaart vastgelegd?
  • Kist of wade: welke materialen zijn toegestaan?
  • Eén of twee personen: kan uw partner later in hetzelfde graf, of alleen ernaast?
  • As: kan er later een asbus worden bijgezet, en zo ja, met welke toestemming?
  • Bezoek: zijn er openingstijden, mogen honden mee, en is het terrein goed bereikbaar?
  • Bij leven reserveren: kunt u de plek nu al uitzoeken en vastleggen?

4. Wie wordt rechthebbende, en wie daarna?

Ook bij een natuurgraf is er een rechthebbende: de persoon die het recht op het graf heeft. Die beslist bijvoorbeeld over een bijzetting. Wat er na het overlijden van de rechthebbende gebeurt, bepaalt het reglement van de begraafplaats, niet het erfrecht. Vaak moet het recht binnen een termijn op een nieuwe naam worden gezet.

Denk er daarom vooraf over na wie dat wordt, en leg het vast. Hoe u dat doet, leest u in Het grafrecht regelen in uw testament. Heeft u niemand die die rol kan overnemen, dan kan een stichting als rechthebbende optreden. Dat is precies wat Stichting Grafrust Nederland (in oprichting) doet bij grafrechten conserveren.

5. Wat kost het, en wat zit erbij?

Bij natuurbegraven betaalt u het grafrecht doorgaans in één keer. Volgens BRANA ligt dat rond de 5.000 euro, zonder latere kosten voor onderhoud of verlenging. Vraag precies wat erin zit:

  • het grafrecht zelf;
  • de kosten van het begraven (het openen en sluiten van het graf);
  • eventuele kosten voor een markering of registratie;
  • kosten bij een latere bijzetting.

Vergelijk het totaal met een gewoon graf dat u meerdere keren moet verlengen. Het verschil is vaak kleiner dan het lijkt.

Tot slot een vraag die niet in een reglement staat: past de plek bij u en uw nabestaanden? Ga er een keer wandelen, in verschillende seizoenen als dat kan. Kijk of uw nabestaanden er makkelijk kunnen komen. Een graf in de natuur is ook een plek om te herdenken.

Op de wachtlijst

Stichting Grafrust Nederland (in oprichting) bereidt natuurbegraven voor in samenwerking met een landgoed. Wij leggen daarbij de lat hoog op precies de punten uit deze checklist: een recht voor onbepaalde tijd, heldere afspraken over de grond en het beheer, en een stichting die zorgt voor continuïteit. Wilt u op de hoogte blijven? Zet u dan zonder verplichtingen op de wachtlijst.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw situatie.