Gids uitvaart en nalatenschap

Na een overlijden moet er in korte tijd veel worden geregeld. Tegelijk liggen er juridische vragen op tafel: wie mag beslissen, wat wilde de overledene, en wie betaalt de rekening? Deze gids geeft de hoofdlijnen, met verwijzingen naar uitgebreidere artikelen in onze kennisbank.

1. De termijn
2. Wie beslist?
3. Wensen vastleggen
4. De as
5. Wie betaalt?
6. Erfbelasting
7. Als niemand de uitvaart regelt
8. Nieuwe regels in aantocht

De termijn

Begraven of cremeren mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden en moet uiterlijk op de zesde werkdag gebeuren; zaterdag, zondag en feestdagen tellen niet mee (artikel 16 Wlb). De burgemeester kan uitstel geven, bijvoorbeeld als familie uit het buitenland moet komen. Eerder dan 36 uur kan alleen in overeenstemming met de officier van justitie (artikel 17 Wlb); in de praktijk is ook de burgemeester betrokken. Meer in Binnen hoeveel dagen begraven of cremeren?.

Wie beslist?

Wie de uitvaart regelt, handelt naar de wens van de overledene en, als die niet bekend is, naar diens vermoedelijke wens (artikel 18 Wlb). De wet kent geen rangorde tussen partner, kinderen of andere familie. Bij onenigheid kan de rechter in kort geding beslissen; die toetst terughoudend, omdat een uitvaart niet kan worden overgedaan. Lees Wie beslist over de uitvaart?.

Wensen vastleggen

Iedereen van zestien jaar of ouder kan een wilsbeschikking over de eigen uitvaart maken: bij de notaris, of eigenhandig geschreven, gedateerd en ondertekend (artikel 19 Wlb). Wie een executeur wil benoemen, heeft daarvoor een testament nodig. En wie wil dat het graf blijft bestaan, regelt ook het grafrecht. Lees Uitvaartwensen vastleggen en Het grafrecht regelen in uw testament.

De as

Na een crematie bewaart het crematorium de as ten minste een maand. Daarna kan de as worden verstrooid, bijgezet in een urnengraf of urnenmuur, of worden meegegeven aan de nabestaande die de crematie heeft opgedragen. Over de bestemming beslist de opdrachtgever, naar de (vermoedelijke) wens van de overledene. Erfgenaam zijn of de rekening betalen geeft geen recht op de as. Lees De as: wie beslist en wat mag ermee?.

Wie betaalt?

Wie de uitvaartondernemer de opdracht geeft, is in de regel tegenover die ondernemer verantwoordelijk voor de betaling. Passende kosten van de uitvaart zijn een schuld van de nalatenschap (artikel 4:7 lid 1 onder b BW) en kunnen dus uit de erfenis worden voldaan. Het regelen of betalen van een passende uitvaart betekent niet automatisch dat u de nalatenschap zuiver aanvaardt, maar wees voorzichtig met geld van de overledene en bewaar alle facturen. Lees Uitvaartkosten en de nalatenschap, De executeur en de uitvaart en Wat kosten een uitvaart en een graf?.

Erfbelasting

De kosten van de uitvaart zijn aftrekbaar voor de erfbelasting, voor zover ze niet bovenmatig zijn (artikel 20 Successiewet 1956). Daaronder vallen ook de grafrechten en de grafsteen. Toekomstig grafonderhoud is niet aftrekbaar. Lees Welke uitvaart- en grafkosten zijn aftrekbaar?.

Als niemand de uitvaart regelt

Zorgt niemand voor de uitvaart, dan doet de burgemeester dat (artikel 21 Wlb). De gemeente kan de kosten verhalen op de nalatenschap en daarna op familie die onderhoudsplichtig zou zijn geweest (artikel 22 Wlb). Lees Als niemand de uitvaart regelt.

Nieuwe regels in aantocht

Het wetsvoorstel Wet bestemming lichamen van overledenen moet onder meer resomeren mogelijk maken. Het voorstel is op 25 september 2026 naar de Raad van State gestuurd en is nog niet in werking. Tot die tijd geldt de Wet op de lijkbezorging. Lees Nieuwe regels in aantocht.

Liever in de natuur?

Steeds meer mensen kiezen voor natuurbegraven. Grafrust.nl werkt samen met een landgoed aan een natuurbegraafplaats met grafrust voor onbepaalde tijd. Meld u vrijblijvend aan voor de wachtlijst.

Algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies over uw eigen situatie.